De opleiding Hoofdwerktuigkundige in Centrales is een door de energie- en afvalbranche erkende opleiding op hbo niveau 5 (eerste 2 jaar HBO). Het diploma HWTK is meestal vereist voor de functie van hoofdwerktuigkundige in een energiecentrale. De functionaris geeft operationeel leiding aan een team op de wacht en is meestal direct verantwoordelijk voor de operationele bedrijfsvoering met één of meer eenheden voor de opwekking van elektriciteit en/of warmte. Bij uitgebreide installaties met een centrale bediening is hij gedelegeerd verantwoordelijk voor de dagelijkse bedrijfsvoering en het aansturen van het onderhoud van gecompliceerde installaties. De algemene leiding is hierbij meestal in handen van een teamleider. 

De opleiding Hoofdwerktuigkundige in Centrales (HWTK) vervangt de oude opleiding WIC-B. De opleiding HWTK maakt gebruik van lesmateriaal van WIC-B, waarbij uit het lesmateriaal alleen de relevante gedeelten worden gebruikt en eventuele overige gedeelten van de stof alleen als naslagwerk dient (voor het uitwerken van cases e.d.). Uitgangspunt hierbij is dat de opleiding zowel qua inhoud als qua aanpak en examinering afgestemd is op het functieprofiel van de hoofdwerktuigkundige, zoals die is vastgesteld door de branche van energieproductiebedrijven.

De opleiding HWTK is in samenwerking met de Hogeschool Zeeland ontwikkeld en biedt aansluiting op de HBO AOT-opleiding. Hiertoe wordt een speciaal aansluitprogramma ontwikkeld wat u moet doorlopen om vervolgens in het laatste jaar HBO in te kunnen stromen.

In de opleiding wordt de nadruk gelegd op het leren in de beroepspraktijk, in de vorm van praktijkcases.

Programma

De opleiding HWTK is verdeeld in 6 studieclusters die u in chronologische volgorde dient te volgen.

Cluster 1. Wiskunde en Thermodynamica
In Cluster 1 van de HWTK opleidingen worden de volgende vakken behandeld:

• Wiskunde: gericht op basiskennis van het differentiëren en integreren en het kunnen werken met functies.
• Thermodynamica: de theorie van de thermodynamica, de 1e en 2e hoofdwet, het begrip entropie, de gaswetten, toestandsveranderingen, theoretische benadering van kringprocessen alsmede de beschouwing van enkele praktische kringprocessen.
• Productieproces:Rankinecyclus, thermodynamische aspecten van herverhitting, voedingswater-voorverwarming en het belang van het condensorvacuüm.

De examinering van dit cluster vindt plaats door het afnemen van 2 tentamens: wiskunde en thermodynamica plus een case m.b.t. thermodynamica en productieproces.

Cluster 2. Sterkteleer & Materialenkennis
Met daarin de vakken:

• Mechanica en Sterkteleer: rotatie en translatie, krachten, momenten en koppels, massamiddelpunt, wrijving, arbeid en energie, middelpuntzoekende kracht.
• Sterkteleer: begrippen als traagheidsmomenten, buiging en wringing.
• Materialenkennis: eigenschappen van metalen, toestandsdiagrammen, het ijzer-koolstofdiagram, gelegeerd en ongelegeerd staal, warmtebehandeling, non-ferrometalen, corrosie, materiaalonderzoek en -beproeving, materiaalkeuze.
• Pijpleidingen en appendages: uitvoering, aanleg, berekening, ophanging en bevestiging van pijpleidingen en appendages, principes van stromingsleer en het berekenen van drukverlies in pijpleidingen.

De examinering van dit cluster geschiedt door het afnemen van 1 open boek tentamen voor het vak mechanica/sterkteleer en het maken van een case voor het gecombineerde vak materialenkennis en pijpleidingen & appendages.

Cluster 3. Productieproces
Hierin worden de volgende vakken behandeld:

• Ketelinstallaties gedeelte 1: circulatie in stoomketels, pijpkarakteristieken en instabiliteit, kookverschijnselen, warmtetechnische berekeningen, verbrandings¬technologie, poederkooltoevoer- en stookinrichtingen, rookgaszijdige vervuiling en reiniging, emissie en milieubelasting, metingen, veiligheidstoestellen, wanddikte berekening en tenslotte de beproeving van ketelinstallaties.
• Milieu en Chemie gedeelte 1:brandstofeigenschappen en opslag, verbranding, theorie en meting van brandstofenergie.
• Stoomturbines gedeelte 2: naast herhaling van de stoomturbinetheorie uit WIC-A, turbinerendementen, constructieaspecten; lagers, assen en rotoren, koppelingen, basiskennis van uitlijnen en balanceren, huizen en deelflenzen, fundaties. Bedrijfsvoeringaspecten; belastingveranderingen, overbelastingsregeling en glijdruk-bedrijf, spanningen en restlevensduur, storingen en schades, conditie-monitoring trillingsmetingen en analyse, alsmede de regeling van stoomturbines. Het starten, stoppen en conserveren van een eenheid.
• Productieproces gedeelte 2: praktische toepassing van thermodynamica. Optredende verliezen in de kringloop en de bepaling daarvan, doorrekenen van een energiebalans, de efficiënte inzet van productiemiddelen, moderne ontwikkelingen van gecombineerde processen.

Het tentamen Productieproces Cluster 3 bestaat uit 2 gedeelten en apart van elkaar te verrichten.
• Tentamen gedeelte 1: Ketelinstallaties en Milieu / Chemie
• Tentamen gedeelte 2: Productieproces en Stoomturbines

U dient tevens een case maken over het productieproces.


Cluster 4. Elektrotechniek en Procesautomatisering
Aan bod komt:

• Elektrotechniek HWTK: elektrotechniek in de centrales, wisselstroomtheorie, elektriciteitsleer en vermogenselektronica.
• Procesautomatisering HWTK: wordt ingevuld door een case over de procesautomatisering.  MRB-schema’s, PID-regelingen, responsie van processen, stabiliteit van een regelkring, elektronische regelaar, compact regelaar en PLC, opbouw DCS en bussystemen, data-acquisitie, storingen in MRB-systemen, meettechniek en meetfouten.

De examinering van dit cluster vindt plaats door het afnemen van 1 tentamen voor het gecombineerde vak Elektrotechniek HWTK en het maken van een case voor het vak Procesautomatisering.

Cluster 5. Onderhoudsmanagement
Hierin worden de volgende vakken behandeld:

• Financieel-economische kennis: basiskennis van kostprijsberekening, calculatiemethoden, budgettering. Dit vak geeft ter afsluiting inzicht in de basisprincipes van boekhouding, de balans en het lezen van de jaarrekening.
  Bij Financieel-economische kennis hoort een studiewijzer waarin de interessante gedeelten aangegeven worden.
• Onderhoudsmanagement: bedrijfsmanagement, de onderhoudsorganisatie, het onderhoudsproces, onderhoudstheorie en onderhoudsconcepten, projectbeheer en projectmanagement, onderhoudskosten en budget, planningsmethodieken en tenslotte logistiek management.
• Statistiek: toepassingsgebieden van de statistiek, tabellen en grafische voorstellingen, ordening van cijfermateriaal en frequentietabellen, verschillende vormen van gemiddelde waarden, spreiding en standaarddeviatie, alsmede de foutentheorie.

De examinering van dit cluster geschiedt door het maken van 1 tentamen Onderhoudsmanagement/Financieel-economische kennis en statistiek.

Cluster 6. De eindpresentatie
Het eindverslag met presentatie is een verplicht onderdeel van de HWTK-opleiding en dient om de vereiste competenties te behalen om enerzijds te voldoen aan het beroepsprofiel van de hoofdwerktuigkundige en anderzijds aan de hbo-competenties die de Hogeschool Zeeland stelt om in te kunnen stromen in een vervolgstudie aan het hbo.
Het onderwerp van uw eindverslag heeft betrekking op uw organisatie, duurzaamheid, zorgsystemen, KAM en Milieu & Chemie.
De thema’s waarin u zich dient te ontwikkelen zijn: milieu en chemie, zorgsystemen, en duurzaam ondernemen.

 
Milieu en Chemie behandelt; aspecten van het leefmilieu, milieubeleid en wetgeving, lucht- en koelwaterverontreiniging en de beperking daarvan, meetprincipes voor luchtverontreiniging, geluid, radioactiviteit, membraan¬technologie en tenslotte een kort overzicht van afval¬verwerkende verbrandings¬installaties.
Zorgsystemen behandelt: milieutechniek, milieu- en kwaliteitzorg;
Duurzaam ondernemen: Dit vak wordt ingevuld door vakreviews duurzame ontwikkeling:
Bedrijfskunde en duurzame ontwikkeling. Deze vakreviews zijn kosteloos te downloaden via www.dho.nl (onder Publicaties).